Jednym z zagadnień budzących największe kontrowersje zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, jest kwestia możliwości rozpoczęcia biegu terminu zasiedzenia służebności przesyłu, czy też służebności gruntowej o treści odpowiadającej służebności przesyłu, w okresie obowiązywania tzw. zasady jedności własności państwowej, tj przed dniem 1 lutego 1989 roku.

Stanowiska w tej kwestii są podzielone, a wśród sędziów zwolenników poglądu, według którego posiadanie wykonywane przez przedsiębiorstwo państwowe przed wskazaną datą mogło prowadzić do zasiedzenia służebności jest w mojej ocenie tyle samo, co jego przeciwników. Jednolitości w temacie brakuje nawet w Sądzie Najwyższym. SN w zależności od składu wydaje orzeczenia pozostające ze sobą w sprzeczności.

Przykładowo, stosownie do jednego z najświeższych wyroków Sądu Najwyższego, z dnia 12 lutego 2015 roku, sygn. akt IV CSK 293/14, „Jeżeli w okresie przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 3, poz. 11), przedsiębiorstwo państwowe korzystało bez tytułu prawnego z cudzej nieruchomości (niepaństwowej) w zakresie niezbędnym do obsługi i eksploatacji wybudowanych przez to przedsiębiorstwo urządzeń przesyłowych, to było ono posiadaczem służebności gruntowej podobnej do służebności przesyłu w rozumieniu art. 352 § 1 k.c.”. Sąd uznał więc, że nie ma żadnych podstaw, aby posiadania wymienionej służebności nie traktować przed 1989 rokiem jako odpowiadającego posiadaniu prowadzącemu do zasiedzenia służebności (art. 352 w związku z art. 292 k.c.), z zaliczeniem czasu posiadania przez poprzednika.

Odmienny pogląd wyraził natomiast Sąd Najwyższy m.in. w wyroku z dnia 9 grudnia 2009 roku, sygn. akt IV CSK 291/09, w którym to stwierdził, iż wyłączone jest zaliczenie przez zakład energetyczny do okresu niezbędnego do zasiedzenia prawa odpowiadającego służebności przesyłu czasu, przez jaki z nieruchomości korzystało do 1 lutego 1989 roku przedsiębiorstwo państwowe, będące poprzednikiem prawnym firmy przesyłowej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przed dniem 1 lutego 1989 roku państwowe osoby prawne (w tym przedsiębiorstwa państwowe) wykonywały uprawnienia związane z własnością nieruchomości wprawdzie we własnym imieniu, ale na rzecz Skarbu Państwa, jako jedynego dysponenta własności państwowej. Dlatego też skutki prawne związane z posiadaniem samoistnym w tamtym okresie przez przedsiębiorstwo państwowe nieruchomości mogły powstać tylko na rzecz Skarbu Państwa, a nie na rzecz tego przedsiębiorstwa.

Brak jest w orzecznictwie ugruntowanego, jednolitego stanowiska co do możliwości zaliczenia okresu sprzed 1 lutego 1989 roku do okresu niezbędnego do zasiedzenia służebności. Skuteczność zarzutu w tym względzie zależała będzie niestety każdorazowo od stanowiska reprezentowanego przez sędziego rozpoznającego sprawę

Początek biegu terminu zasiedzenia w okresie obowiązywania zasady jedności własności państwowej

Post navigation


Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>